این امر بر روابط عاطفی اعضای خانواده تاثیر دارد و موجب اضطراب، دلهره، داشتن آرزوهای واهی، حرص و ولع به مسایل مادی و زیرپا گذاشتن ارزش‌های الهی و انسانی شده است.

با توجه به نقش مهم بنیان خانواده در انتقال آموزهای وحیانی و غیر وحیانی، به سلامت این کانون و رشد و بالندگی آن توجه زیادی شده است.

بنابراین، افرادی که در نگرش به این بنیان مقدس دچار انحراف شده‌اند، جوامع انسانی را هم به انحطاط کشانده و از رشد و تعالی باز داشته‌اند.این نوشتار به بررسی آیاتی که درباره تشکیل خانواده بر پایه مهر و محبت، اعتماد، اطمینان، سکون وآرامش و... بیان شده است، می‌پردازد.

همچنین تبیین عوامل ثبات و دوام خانواده یا سستی پایه‌های آن، راهکارهای تقویت و تحکیم بنیان خانواده بر اساس آموزه‌های قرآن کریم و سیره بزرگان دین نیز بیان گردیده است..

"حال ببینیم عامل موفقیت خانواده چیست؟
چرا برخی ازدواج‌ها موفق و برخی دیگر ناموفق است؟

تفاوت بین افرادی که سالیان سال در زندگی زناشویی خود کامیاب‌اند، با کسانی که پیوسته با مشکلات روبه‌رو می‌شوند، چیست؟

با آنکه بیشتر زوج‌ها با آرزوهای طلا‌یی، زندگی زناشویی را آغــاز می‌کنند، چرا برخی از آنان فقط مدت کوتاهی شادی را تجربه می‌کنند و برخی دیگر، سال‌ها زندگی را با شور و شعف ادامه می‌دهند؟

خانواده؛ تجلی‌گاه مودت و رحمت از دیدگاه قرآن خانواده، مهم‌ترین نهاد اجتماعی و کوچک‌ترین هسته جامعه است.

اگر خانواده‌ای از دو نعمت محبت و گذشت محروم شود، همانند کالبد بدون روح خواهد بود که هیچ خوشبختی و موفقیتی در این خانواده وجود نخواهد داشت؛ زیرا سعادت و خوشبختی در زندگی خانوادگی سالم و موفق یافت می‌شود؛ جایی که محبت و عاطفه، انسان را از محبت‌های بی‌پایه و سطحی بی‌نیاز می‌کند و با تلا‌ش دو انسان امیدوار و بانشاط، ‌محیطی سرشار از دوستی و احساس مسئولیت فراهم می‌شود.

مرد باید افزون بر تهیه مواد اولیه غذایی که خود و همسرش بدان علاقه دارد، همسر خویش را نیز از این موضوع آگاه سازد و اگر نوع غذا برای او تفاوتی نمی‌کند - که به طور معمول شوهران مسلمان و متعهد چنین‌اند و در مورد غذا سخت‌گیری و موشکافی نمی‌کنند- از غذای تهیه شده استفاده کند و با متانت و بزرگواری از همسر هنرمند خویش قدردانی و تشکر نماید.

پیامبر( در این باره می‌فرماید: «مردی که برای همسرش لقمه می‌گیرد، نزد خداوند پاداش دارد»؛ یعنی این کار نه فقط با افزایش مهر و محبت میان زن و شوهر، بازتاب دنیوی دارد، بلکه شخص در آخرت نیز از پاداش آن بهره‌مند می‌شود."

تحکیم خانواده یکی از اهداف اسلامی است که از اهمیت بالایی برخوردار است. خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی و محور اصلی تربیت انسان در دین اسلام، نقش حیاتی در سلامت جامعه دارد. در ادامه، به برخی از راهکارهای تقویت و تحکیم خانواده پرداخته می‌شود:

1. تعلیم اصول دینی:
آموزش اصول دینی و اخلاق اسلامی به افراد خانواده اساسی‌ترین وظیفه والدین است. تعلیم اصول توحید، اخلاق حسنه، و ترویج ارزش‌های دینی، پایه‌ای برای ساختار سلامت خانواده می‌باشد.

2. احترام و اراده به حقوق فردی:
احترام به حقوق هر فرد در خانواده، از جمله اصول اساسی تقویت خانواده است. این شامل احترام به حقوق همسران، والدین، و فرزندان می‌شود.

3. ارتباط موثر و صمیمی:
ارتباطات صمیمی و موثر بین اعضای خانواده، احساس امنیت و ارتباط نزدیکی را به وجود می‌آورد. زمان گذاشتن برای گفت‌وگو و به اشتراک گذاری تجربیات از اهمیت زیادی برخوردار است.

4. مشارکت در تصمیم‌گیری:
فرآیند تصمیم‌گیری مشترک در خانواده، اعضای خانواده را مشترک و متحد می‌کند. شرکت فعّال هر فرد در تصمیم‌گیری‌های مهم خانوادگی، احساس ارتباط بیشتری ایجاد می‌کند.

5. پایبندی به اصول اخلاقی:
اصول اخلاقی اسلامی، هدایت‌کننده زندگی خانوادگی هستند. پایبندی به این اصول و رعایت اخلاق در رفتارها و اعمال، به تقویت خانواده کمک می‌کند.

6. تقویت انسجام خانواده:
انسجام و هماهنگی بین افراد خانواده، از اهمیت بالایی برخوردار است. اقداماتی مانند برگزاری مراسم خانوادگی، گردهمایی‌ها، و سفرهای مشترک، به تقویت انسجام خانواده کمک می‌کند.

7. مدیریت اقتصادی خانواده:
مدیریت مالی به دقت و با اصول اسلامی، از مسائل مهم در تحکیم خانواده است. ایجاد برنامه مال

ی، توزیع منابع به شکل عادلانه، و جلوگیری از افتراق مالی، به سلامت مالی خانواده کمک می‌کند.

8. مدیریت وقت:
مدیریت صحیح وقت نیز از جمله عوامل مهم در تقویت خانواده است. برنامه‌ریزی موثر برای انجام وظایف خانگی، کارهای فردی و مشارکت در فعالیت‌های مفرح خانوادگی، به بهبود کیفیت زندگی مشترک کمک می‌کند.

9. حفظ آرامش و صلح در خانواده:
حفظ آرامش و صلح در خانواده، نقش مهمی در تحکیم این نهاد اجتماعی دارد. از طریق حل مسائل به شکل صلح‌آمیز و احترام به نظرات همدیگر، خانواده را در مسیر صحیح حفظ می‌کند.

10. پشتیبانی از تحصیلات و توسعه فردی:
حمایت از تحصیلات افراد خانواده و ترویج فرهنگ توسعه فردی، از اصولی است که به تقویت خانواده و تربیت فرزندان موفق کمک می‌کند.

با توجه به این راهکارها و اصول، خانواده می‌تواند به عنوان یک واحد متحد و پایدار، زندگی ارزشمندی را تجربه کرده و نقش مثبتی در جامعه داشته باشد.
11. ترویج ارتباطات مثبت:
ایجاد ارتباطات مثبت و ایجاد فضایی خندان و شاد در خانواده، احساسات مثبت را تقویت کرده و افراد را به یکدیگر نزدیکتر می‌کند. ترویج احساسات مثبت و خوبی در محیط خانواده، بر ارتقاء کیفیت زندگی خانوادگی تأثیرگذار است.

12. پیشگیری از افتراق و جلوگیری از تعارض‌ها:
پیشگیری از افتراق و جلوگیری از تعارض‌ها از طریق ایجاد ارتباطات بهبودیافته و مذاکرات مثبت، نقش مهمی در تقویت خانواده ایفا می‌کند. ترویج حل مسائل به شکل مشترک و احترام به نظرات دیگران، از اهمیت بالایی برخوردار است.

13. ترویج فعالیت‌های مشترک:
انجام فعالیت‌های مشترکی مانند سفرهای خانوادگی، بازدید از مکان‌های تفریحی، و گذراندن اوقات فراغت مشترک، به ارتقاء احساس همبستگی و انسجام خانواده کمک می‌کند.

14. مقابله با تنش‌ها و استرس:
تعلیم مهارت‌های مقابله با تنش‌ها و استرس به افراد خانواده، از اصول تقویت خانواده است. تشویق به ترتیب برنامه زندگی، مدیریت استرس، و ایجاد راهکارهای مثبت در مواجهه با چالش‌ها، مهارت‌های زندگی ارزشمندی هستند.

15. حفظ حقوق زنان و مردان:
ترویج اصول انسانی و اخلاقی در خصوص حقوق زنان و مردان، از جمله اصولی است که خانواده را تقویت می‌کند. احترام به حقوق برابر و مساوی برای هر اعضای خانواده، به سازگاری و تعامل مثبت در زندگی خانوادگی کمک می‌کند.

16. آموزش مهارت‌های ارتباطی:
آموزش مهارت‌های ارتباطی به اعضای خانواده، از جمله اصول تقویت خانواده است. ایجاد توانمندی در ارتباطات بین فردی و حل مسائل از طریق ارتباط مؤثر، از اهمیت زیادی برخوردار است.

17. ترویج حسن سخنرانی:
ترویج حسن سخنرانی و اصول ادبی در ارتباطات خانوادگی، به ارتقاء احترام متقابل و حل هماهنگی در خانواده کمک می‌کند.

18. تشویق به خیرخواهی و اعمال خیر:
تشویق به انجام اعمال خیر و مشارکت در فعالیت‌های خیرخواهانه، از جمله اصولی است که به ایجاد احساس معنوی و تقویت ارتباط با جامعه بیرون از خانواده کمک می‌کند.

با پیشبرد این راهکارها و توجه به اصول تقویت خانواده، می‌توان به ساختاری پویا و مترابط در خانواده دست یافت که نقش ارزشمندی در رشد و توسعه افراد و جامعه ایفا کند.